چگونه در فوتبال پاس صحیح بدهیم؟
برای پاس صحیح در فوتبال باید ابتدا بدن را در جهت مناسب قرار دهید، پای تکیهگاه را کنار توپ بگذارید، با قسمت مناسب پا به مرکز یا بخش موردنظر توپ ضربه بزنید و شدت پاس را متناسب با فاصله و حرکت همتیمی تنظیم کنید. برای بیشتر پاسهای کوتاه و دقیق، استفاده از داخل پا انتخاب مناسبی است؛ در پاسهای بلند و قدرتمند میتوان از روی پا یا قسمتهای دیگر استفاده کرد. البته پاس خوب فقط به تکنیک ضربه زدن محدود نیست و بازیکن باید قبل از دریافت توپ اطراف خود را بررسی کند، مقصد پاس را انتخاب کند و بعد از پاس نیز برای ایجاد گزینه جدید حرکت داشته باشد.
مقدمه؛ چرا پاس دادن یکی از مهمترین مهارتهای فوتبال است؟
فوتبال یک ورزش تیمی است و هیچ بازیکنی نمیتواند بهتنهایی تمام زمین را طی کند، از تمام مدافعان عبور کند و در هر موقعیتی به گل برسد. یکی از مهمترین مهارتهایی که باعث ارتباط میان بازیکنان میشود، پاس دادن است. یک پاس دقیق میتواند مالکیت توپ را حفظ کند، خط دفاعی حریف را کنار بزند، سرعت حمله را افزایش دهد و حتی زمینهساز یک موقعیت گل شود.
پاس دادن در نگاه اول ساده به نظر میرسد؛ اما یک پاس حرفهای مجموعهای از تصمیمگیری، مشاهده، کنترل بدن، انتخاب سطح تماس پا با توپ، تنظیم قدرت ضربه و شناخت موقعیت همتیمیهاست. بازیکنی که فقط ضربه زدن به توپ را یاد گرفته اما نمیداند چه زمانی، به کجا و با چه شدتی پاس بدهد، هنوز مهارت پاس دادن را بهصورت کامل یاد نگرفته است.
در فوتبال مدرن، بازیکنان باید بتوانند با قسمتهای مختلف پا پاس بدهند و در شرایط مختلف، تکنیک خود را با موقعیت تطبیق دهند. منابع آموزشی FIFA و اتحادیه فوتبال انگلیس نیز بر موضوعاتی مانند اسکن کردن زمین، جهت بدن، کیفیت لمس اول، وزن پاس و حرکت پس از پاس تأکید دارند.

پاس دادن در فوتبال دقیقاً چیست؟
پاس یعنی انتقال هدفمند توپ از یک بازیکن به بازیکن دیگر یا به فضای مشخصی که تیم قصد دارد از آن استفاده کند. بنابراین پاس همیشه به معنای فرستادن توپ مستقیم به پای همتیمی نیست.
گاهی بهترین پاس، توپ را به پای بازیکن میفرستد؛ گاهی باید توپ را در مسیر حرکت مهاجم قرار داد؛ گاهی نیز بازیکن باید توپ را به فضای خالی پشت مدافعان بفرستد.
به همین دلیل، یک بازیکن خوب قبل از پاس دادن چند سؤال مهم را در ذهن خود بررسی میکند:
- همتیمی من کجاست؟
- مدافع حریف کجاست؟
- آیا مسیر پاس باز است؟
- همتیمی من در حال حرکت است یا ثابت؟
- پاس را با چه سرعتی ارسال کنم؟
- آیا بهتر است توپ را به پای بازیکن بدهم یا به فضای مقابل او؟
- بعد از پاس، کجا باید قرار بگیرم؟
پاس موفق پاسیاست که هم از نظر تکنیکی درست اجرا شود و هم از نظر تاکتیکی به نفع تیم باشد.
آموزش گامبهگام پاس صحیح با داخل پا
پاس با داخل پا یکی از اولین مهارتهایی است که بازیکنان مبتدی باید یاد بگیرند. دلیل اهمیت آن این است که سطح تماس نسبتاً وسیع داخل پا امکان کنترل بهتر جهت توپ را فراهم میکند.
برای اجرای صحیح این پاس ابتدا کنار توپ قرار بگیرید و پای تکیهگاه را در فاصله مناسبی از توپ بگذارید. پنجه پای تکیهگاه بهتر است تقریباً به سمت مقصد پاس قرار داشته باشد. سپس پای ضربهزننده را کمی باز کنید و با قسمت داخلی پا به توپ ضربه بزنید.
در هنگام ضربه زدن، بدن باید کنترلشده باشد و حرکت پا فقط به زدن توپ محدود نشود. ادامه حرکت پای ضربهزننده در مسیر پاس نیز اهمیت دارد.
برای یک پاس زمینی دقیق، معمولاً بهتر است به بخش میانی توپ ضربه بزنید. اگر بیش از حد زیر توپ ضربه بزنید، توپ ممکن است از زمین بلند شود و اگر نقطه تماس نامناسب باشد، جهت پاس نیز تغییر خواهد کرد.
نکات مهم پاس با داخل پا
۱. سر قبل از پاس بالا باشد و مقصد را ببینید.
۲. پای تکیهگاه را نزدیک توپ قرار دهید.
۳. پنجه پای تکیهگاه را به سمت مقصد بگیرید.
۴. مچ پای ضربهزننده را تا حد امکان کنترل کنید.
۵. به قسمت مناسبی از توپ ضربه بزنید.
۶. قدرت ضربه را با فاصله تنظیم کنید.
۷. بعد از پاس در جای خود متوقف نشوید.

انواع پاس در فوتبال و کاربرد هرکدام
پاسها را میتوان بر اساس سطح تماس پا، فاصله، ارتفاع توپ، سرعت و هدف تاکتیکی دستهبندی کرد. شناخت انواع پاس به بازیکن کمک میکند در هر موقعیت بهترین گزینه را انتخاب کند.
۱. پاس کوتاه
پاس کوتاه برای حفظ مالکیت توپ، گردش توپ و ایجاد ارتباط میان بازیکنان استفاده میشود. این نوع پاس معمولاً با داخل پا اجرا میشود و باید دقت بالایی داشته باشد.
در پاس کوتاه، قدرت بیش از حد میتواند کنترل توپ را برای همتیمی دشوار کند. از طرف دیگر، پاس بسیار آرام نیز ممکن است فرصت مناسبی برای مدافع ایجاد کند.
بنابراین باید بین دقت و قدرت تعادل برقرار شود.
۲. پاس متوسط
پاس متوسط زمانی استفاده میشود که فاصله میان دو بازیکن بیشتر از یک پاس کوتاه باشد. در این حالت بازیکن باید قدرت بیشتری وارد ضربه کند، اما همچنان کنترل جهت توپ اهمیت زیادی دارد.
پاس متوسط در گردش توپ از خط دفاع به هافبک و از هافبک به مهاجم کاربرد فراوانی دارد.
۳. پاس بلند
پاس بلند برای تغییر جناح بازی، انتقال توپ به مناطق دورتر، عبور از خطوط فشرده حریف یا ارسال توپ به فضای پشت مدافعان استفاده میشود.
برای پاس بلند معمولاً باید از تکنیک مناسب ضربه با روی پا یا سایر سطوح تماس استفاده کرد. بازیکن باید همزمان ارتفاع، فاصله و سرعت توپ را کنترل کند.
پاس بلند فقط به قدرت پا وابسته نیست. زاویه بدن، نقطه تماس با توپ و مسیر حرکت پای ضربهزننده نیز اهمیت دارد.
۴. پاس عمقی
پاس عمقی یکی از جذابترین انواع پاس در فوتبال است. در این نوع پاس، توپ معمولاً به فضای پشت یا بین مدافعان فرستاده میشود تا مهاجم یا بازیکن کناری بتواند با حرکت خود به توپ برسد.
نکته بسیار مهم در پاس عمقی، زمانبندی است. اگر پاس خیلی زود ارسال شود، مهاجم ممکن است در موقعیت آفساید قرار بگیرد یا مدافع فرصت پوشش داشته باشد. اگر پاس خیلی دیر ارسال شود، مدافع میتواند فضای موردنظر را ببندد.
۵. پاس به فضا
در پاس به فضا، بازیکن توپ را مستقیماً به پای همتیمی نمیفرستد، بلکه آن را به محلی میفرستد که بازیکن قرار است به آنجا حرکت کند.
برای مثال، اگر وینگر از سمت راست با سرعت در حال حرکت باشد، پاسدهنده میتواند توپ را کمی جلوتر از او ارسال کند تا بازیکن مجبور به توقف نشود.
کیفیت این پاس به شناخت سرعت همتیمی و وزن مناسب توپ وابسته است.
۶. پاس یکضرب
در پاس یکضرب، بازیکن بدون کنترل طولانی توپ آن را به همتیمی منتقل میکند. این تکنیک برای گردش سریع توپ و عبور از فشار حریف بسیار کاربردی است.
البته اجرای پاس یکضرب به مهارت مناسب نیاز دارد. بازیکن باید قبل از رسیدن توپ مقصد را مشخص کرده باشد.
۷. پاس با بیرون پا
بیرون پا میتواند برای پاسهای زاویهدار، سریع و غیرقابل پیشبینی استفاده شود. این تکنیک در شرایطی که بازیکن فرصت چرخاندن کامل بدن را ندارد، کاربردی است.
با این حال، بازیکنان مبتدی بهتر است ابتدا کنترل پاس با داخل پا را بهخوبی یاد بگیرند و سپس سراغ پاسهای تخصصیتر بروند.
۸. پاس با روی پا
استفاده از روی پا بیشتر در پاسهای قدرتمند و بلند دیده میشود. در این حالت بازیکن میتواند انرژی بیشتری به توپ منتقل کند.
برای اجرای صحیح باید نقطه تماس و زاویه بدن کنترل شود؛ زیرا ضربه بیش از حد میتواند باعث ارتفاع نامناسب یا خروج توپ از مسیر شود.
۹. پاس با پاشنه
پاس با پاشنه معمولاً یک تکنیک موقعیتی است. برای مثال، بازیکنی که پشت به دروازه قرار دارد و همتیمی خود را در پشت سر میبیند، ممکن است از پاس پاشنه استفاده کند.
این پاس میتواند عنصر غافلگیری ایجاد کند، اما استفاده بیموقع از آن احتمال از دست دادن توپ را افزایش میدهد.
۱۰. پاس چیپ یا پاس قوسی
در این نوع پاس، توپ از روی بازیکنان حریف عبور میکند و در فضای موردنظر فرود میآید. پاس چیپ میتواند برای عبور از یک خط دفاعی فشرده یا رساندن توپ به بازیکن آزاد استفاده شود.
کنترل قدرت و ارتفاع در این نوع پاس اهمیت زیادی دارد.

مهمترین اصل پاس دادن؛ قبل از دریافت توپ سر خود را بالا بیاورید
یکی از تفاوتهای بازیکن مبتدی و بازیکن باتجربه در این است که بازیکن باتجربه معمولاً قبل از دریافت توپ اطلاعات بیشتری از محیط اطراف خود جمعآوری میکند.
این کار را میتوان اسکن کردن نامید.
بازیکن باید قبل از رسیدن توپ، موقعیت همتیمیها و مدافعان را بررسی کند. در نتیجه وقتی توپ به او رسید، زمان کمتری برای تصمیمگیری نیاز دارد.
اگر بازیکن بعد از دریافت توپ تازه شروع به نگاه کردن کند، ممکن است مدافع فرصت فشار آوردن پیدا کند.
بنابراین یک عادت بسیار مهم برای بازیکنان جوان این است:
قبل از دریافت توپ نگاه کن، هنگام دریافت توپ تصمیم بگیر و سپس اجرا کن.
جهت بدن هنگام پاس و دریافت توپ
جهت بدن نقش مهمی در کیفیت پاس بعدی دارد. اگر بازیکن کاملاً رو به بازیکنی باشد که توپ را از او دریافت میکند، ممکن است دید محدودی نسبت به زمین داشته باشد.
قرار گرفتن بدن به شکل نیمهباز یا اصطلاحاً باز میتواند دید بازیکن را نسبت به فضای اطراف افزایش دهد.
در بسیاری از تمرینهای آموزشی FIFA، روی دریافت توپ با بدن نیمهباز، اسکن کردن قبل از دریافت و استفاده هدفمند از لمس اول تأکید شده است.
این مهارت بهخصوص برای هافبکها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا آنها معمولاً قبل از دریافت توپ باید تصمیم بگیرند که توپ را به جلو، کنار یا عقب منتقل کنند.
وزن پاس چیست و چرا اهمیت دارد؟
یکی از اشتباهات رایج بازیکنان مبتدی این است که فکر میکنند پاس خوب فقط پاس دقیق است. در واقع شدت یا وزن پاس نیز اهمیت زیادی دارد.
تصور کنید مهاجم در حال دویدن است و شما توپ را بیش از حد آرام به سمت او بفرستید. مهاجم مجبور میشود سرعت خود را کاهش دهد و مدافع فرصت میکند به او برسد.
برعکس، اگر پاس بیش از حد محکم باشد، ممکن است مهاجم نتواند توپ را کنترل کند.
بنابراین پاس باید به شکلی باشد که دریافتکننده بتواند در مناسبترین شرایط به حرکت خود ادامه دهد. FIFA نیز در تمرینهای خود بر اهمیت وزن مناسب پاس برای حفظ سرعت حرکت دریافتکننده تأکید کرده است.
پاس به پای همتیمی یا پاس به فضای حرکت؟
این تصمیم به شرایط بازی بستگی دارد.
اگر همتیمی شما تحت فشار است و فضای کافی برای حرکت ندارد، ممکن است پاس به پای او مناسبتر باشد.
اما اگر بازیکن در حال فرار پشت مدافع است، پاس به فضای مقابل او معمولاً گزینه منطقیتری است.
یک قانون ساده برای بازیکنان مبتدی این است:
بازیکن ثابت = اغلب پاس به پا
بازیکن در حال حرکت = اغلب پاس به فضای مناسب حرکت
البته این یک قانون مطلق نیست و شرایط بازی میتواند تصمیم را تغییر دهد.
بعد از پاس چه کاری باید انجام دهیم؟
یکی از اشتباهات رایج این است که بازیکن بعد از پاس دادن متوقف میشود.
در فوتبال، پاس پایان حرکت نیست.
بعد از پاس میتوان:
- به فضای خالی حرکت کرد.
- برای دریافت مجدد توپ زاویه ساخت.
- از همتیمی صاحب توپ حمایت کرد.
- مدافع را از منطقهای خارج کرد.
- برای پاس بعدی گزینه ایجاد کرد.
در تمرینهای FIFA نیز روی این اصل تأکید میشود که بازیکن پس از پاس باید حرکت کند یا زاویه جدیدی برای دریافت توپ بسازد.
به همین دلیل عبارت مهمی که هر بازیکن باید به خاطر بسپارد این است:
پاس بده و حرکت کن.

۷ تمرین ساده برای تقویت پاس دادن
تمرین اول؛ پاس دو نفره
دو بازیکن در فاصله ۵ تا ۱۰ متری یکدیگر قرار بگیرند و با داخل پا پاس بدهند.
ابتدا تمرین را با سرعت کم شروع کنید و سپس سرعت پاسها را افزایش دهید.
هدف این تمرین افزایش دقت و کنترل قدرت است.
تمرین دوم؛ پاس به هدف
چند مخروط یا هدف کوچک در مقابل بازیکن قرار دهید و تلاش کنید توپ را از میان آنها عبور دهید.
با تغییر فاصله، سختی تمرین را افزایش دهید.
تمرین سوم؛ پاس با دو پا
بازیکن باید پاس را یک بار با پای راست و بار دیگر با پای چپ اجرا کند.
هدف این تمرین جلوگیری از وابستگی بیش از حد به پای تخصصی است.
تمرین چهارم؛ پاس و حرکت
پس از پاس دادن، بازیکن باید به یک مخروط یا فضای مشخص حرکت کند و برای دریافت بعدی آماده شود.
این تمرین به بازیکن یاد میدهد که بعد از پاس متوقف نشود.
تمرین پنجم؛ پاس یکضرب
دو بازیکن در فاصله کوتاه قرار بگیرند و توپ را با یک ضربه به یکدیگر منتقل کنند.
در ابتدا سرعت پایین باشد و با افزایش مهارت، سرعت اجرا بیشتر شود.
تمرین ششم؛ پاس در مثلث
سه بازیکن به شکل مثلث قرار میگیرند. هر بازیکن توپ را به نفر بعدی پاس میدهد و سپس جای خود را تغییر میدهد.
این تمرین برای آموزش پاس، حرکت و ایجاد زاویه مناسب است.
تمرین هفتم؛ پاس تحت فشار
بعد از یادگیری پاسهای پایه، یک مدافع به تمرین اضافه کنید.
در این مرحله بازیکن باید علاوه بر اجرای تکنیک، قبل از دریافت توپ محیط را بررسی و سریع تصمیمگیری کند.
تمرینهای بدون فشار برای یادگیری تکنیک مفید هستند، اما بازیکن برای انتقال مهارت به مسابقه باید بهتدریج با فشار واقعی یا شبیهسازیشده نیز تمرین کند.
اشتباهات رایج هنگام پاس دادن در فوتبال
فقط به توپ نگاه کردن
اگر بازیکن قبل از پاس مقصد را نبیند، احتمال اشتباه افزایش پیدا میکند.
پاس دادن با قدرت ثابت
همه پاسها نباید با یک قدرت زده شوند. فاصله، سرعت همتیمی و فشار حریف باید در تعیین قدرت ضربه تأثیر داشته باشد.
استفاده نکردن از پای ضعیف
بازیکنی که فقط با پای تخصصی خود پاس میدهد، گزینههای کمتری در زمین خواهد داشت.
پاس دادن به بازیکن تحت فشار بدون توجه به شرایط
گاهی بازیکن آزاد دیگری وجود دارد اما پاسدهنده فقط به نزدیکترین همتیمی نگاه میکند.
بیتوجهی به حرکت بعد از پاس
پاس دادن و ایستادن، جریان حمله را محدود میکند.
تلاش برای پاسهای نمایشی
بازیکنان تازهکار گاهی بهجای پاس ساده و مؤثر، از حرکات پیچیده استفاده میکنند. تکنیکهای دشوار زمانی مفید هستند که در خدمت تصمیم درست باشند.

چگونه دقت پاس خود را افزایش دهیم؟
برای افزایش دقت، ابتدا باید تعداد تکرارهای باکیفیت را افزایش دهید. بهتر است تمرین را از فاصله کوتاه شروع کنید و بعد فاصله، سرعت و فشار را افزایش دهید.
تمرین با هر دو پا اهمیت زیادی دارد. همچنین باید تمرینها را از حالت کاملاً ثابت خارج کرد. پاس در زوایای مختلف، پاس هنگام حرکت، پاس بعد از دریافت و پاس تحت فشار باعث میشود مهارت بازیکن به شرایط مسابقه نزدیکتر شود.
یک برنامه ساده میتواند شامل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پاس با داخل پا، ۱۰ دقیقه پاس با پای ضعیف، ۱۰ دقیقه پاس و حرکت و در نهایت یک بازی کوچک با محدودیت تعداد لمسها باشد.
هدف این نیست که فقط تعداد پاسها زیاد شود؛ هدف این است که بازیکن بتواند پاس درست را در زمان درست و با شدت درست انتخاب کند.
نقش پاس در پستهای مختلف فوتبال
پاس دادن برای تمام پستها ضروری است اما نوع استفاده از آن متفاوت است.
مدافعان بیشتر برای حفظ مالکیت، انتقال توپ و شروع حمله از پاس استفاده میکنند.
هافبکها معمولاً باید طیف گستردهای از پاسها را بلد باشند؛ از پاس کوتاه تا پاس عمقی و تغییر جهت بازی.
وینگرها ممکن است از پاسهای کوتاه، ترکیبی و ارسال به محوطه استفاده کنند.
مهاجمان نیز علاوه بر تمامکنندگی، برای ترکیب با هافبکها و ایجاد موقعیت به پاسهای کوتاه، یکضرب و عمقی نیاز دارند.
بنابراین پاس دادن فقط وظیفه هافبک نیست؛ یک مهارت پایه برای تمام بازیکنان فوتبال است.
برنامه تمرینی پیشنهادی برای یادگیری پاس از سطح مبتدی
اگر تازه فوتبال را شروع کردهاید، میتوانید تمرین خود را به چند مرحله تقسیم کنید.
مرحله اول: دقت
در این مرحله فقط روی پاسهای کوتاه با داخل پا تمرکز کنید.
مرحله دوم: هر دو پا
تمرین را با پای غیرتخصصی نیز انجام دهید.
مرحله سوم: حرکت
پاس را در حالت حرکت انجام دهید.
مرحله چهارم: تصمیمگیری
پیش از دریافت توپ اطراف خود را بررسی کنید.
مرحله پنجم: فشار
یک مدافع یا محدودیت زمانی به تمرین اضافه کنید.
مرحله ششم: بازی واقعی
مهارت را در بازیهای کوچک ۳ مقابل ۳، ۴ مقابل ۴ یا شرایط مشابه مسابقه به کار ببرید.
این روند باعث میشود بازیکن از اجرای مکانیکی تکنیک به سمت استفاده واقعی از مهارت حرکت کند.
جمعبندی؛ پاس خوب یعنی دقت، زمانبندی و تصمیم درست
آموزش صحیح پاس دادن در فوتبال از یک ضربه ساده به توپ شروع میشود، اما در سطح بالاتر به مهارت پیچیدهای از تکنیک و تصمیمگیری تبدیل میشود. بازیکن باید بداند با کدام قسمت پا ضربه بزند، چه مقدار نیرو استفاده کند، توپ را به پای همتیمی بدهد یا به فضای مقابل او بفرستد و بعد از پاس کجا قرار بگیرد.
برای شروع، پاس با داخل پا را بهخوبی یاد بگیرید و سپس پاس با روی پا، بیرون پا، پاس عمقی، پاس به فضا، پاس بلند و سایر تکنیکها را تمرین کنید.
همزمان، اسکن کردن زمین، جهت بدن، کنترل لمس اول، استفاده از هر دو پا و حرکت بعد از پاس را فراموش نکنید. منابع آموزشی حرفهای FIFA و FA نیز همین ارتباط میان تکنیک پاس، دریافت، آگاهی محیطی، حرکت بدون توپ و تصمیمگیری را در تمرینهای مختلف مورد توجه قرار میدهند.
در نهایت، یک پاس عالی لزوماً پاس پیچیده نیست؛ پاس عالی پاس سادهای است که در زمان درست، به بازیکن درست و با قدرت مناسب ارسال شود و به پیشرفت بازی تیم کمک کند.
سوالات متداول
بهترین قسمت پا برای پاس دادن چیست؟
برای بسیاری از پاسهای کوتاه و دقیق، داخل پا گزینه مناسبی است؛ زیرا سطح تماس مناسبی برای کنترل جهت توپ ایجاد میکند. با پیشرفت بازیکن باید استفاده از قسمتهای دیگر پا نیز آموزش داده شود.
چگونه پاس دقیقتری در فوتبال بدهیم؟
مقصد پاس را قبل از ضربه مشخص کنید، پای تکیهگاه را در موقعیت مناسب قرار دهید، با سطح مناسب پا به توپ ضربه بزنید و شدت پاس را با فاصله و حرکت دریافتکننده هماهنگ کنید.
چگونه پاس با پای غیرتخصصی را تقویت کنیم؟
با تمرینهای کوتاه و پرتکرار شروع کنید. روزانه چند دقیقه پاس با پای ضعیف انجام دهید و بهتدریج فاصله و سرعت را افزایش دهید.
پاس عمقی چیست؟
پاس عمقی توپی است که معمولاً به فضای پشت یا بین مدافعان ارسال میشود تا بازیکن مهاجم بتواند با حرکت خود به آن برسد.
آیا پاس دادن فقط به تکنیک پا بستگی دارد؟
خیر. تصمیمگیری، اسکن کردن، شناخت موقعیت همتیمی و مدافع، زمانبندی، جهت بدن و وزن پاس نیز اهمیت زیادی دارند.
بعد از پاس دادن باید چه کار کنیم؟
بازیکن بهتر است بعد از پاس متوقف نشود و با حرکت به فضای مناسب، ایجاد زاویه یا حمایت از صاحب توپ، گزینه جدیدی برای تیم ایجاد کند.
برای یادگیری پاس فوتبال چقدر باید تمرین کنیم؟
تعداد تمرینها مهم است اما کیفیت آنها اهمیت بیشتری دارد. تمرین منظم و مرحلهای که از پاس ساده شروع شود و به پاس تحت فشار و بازی واقعی برسد، میتواند روند یادگیری را بهتر کند.
آیا کودکان هم باید انواع پاس را یاد بگیرند؟
بله، اما آموزش باید متناسب با سن و سطح مهارت کودک باشد. ابتدا کنترل توپ، پاسهای ساده و بازی با هر دو پا اهمیت بیشتری دارد و سپس میتوان تکنیکهای پیچیدهتر را اضافه کرد.






